Phiếm luận: TIẾNG CHUÔNG HÒA BÌNH...

                     TIẾNG CHUÔNG HÒA BÌNH VÀ 
                          TƯỞNG NIỆM

                                                   Tiểu dẫn: Bài đã đăng trên báo Văn nghệ

                                                                           số 34 (21/8-2004) với nhan đề "Mỗi nghĩa

                                                                           trang Quốc gia nên có tháp chuông". Nay

                                                                                  đăng trên blog NGƯỜI CẦU AM mà

                                                                            tác giả là chủ bút với tên ban đầu đã đặt .

                                                                                                                25/8-2013

                                                                                                                      TH

Báo Văn Nghệ số 30 (24/7-2002) đăng bài "Chuông và trống" của Bùi Bình Thi, tác giả phân biệt chức năng của chuông và trống:

"...Chuông chỉ dành cho những gì thiêng liêng.

Trống chỉ dành cho những gì thuộc về hội hè.

Chuông thuộc về Lễ. Trống thuộc về Hội. Lễ là Kính, mà Hội là Hòa, là vui vẻ, nồng nhiệt."

Tác giả còn nói rõ thêm:

"Những gì có tính chất Kỷ niệm, Tưởng nhớ, Ôn lại về những ngày trọng đại của một quốc gia, một vùng, một nơi, về kỷ niệm ngày Lập Quốc, về sự tưởng niệm những thánh thần có công, về sự tưởng nhớ đến anh linh của liệt sĩ v.v... thì đấy đều thuộc về Lễ. Một khi đã thuộc về Lễ thì dùng Chuông." (Người viết tô đậm các chữ để nhấn mạnh - TH).

Nhân vậy, khi xem VTV3 Đài truyền hình Việt Nam truyền hình trực tiếp Lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại nghĩa trang Quốc gia Trường Sơn ở Quảng Trị, lúc 18h ngày 27/7-2004, một sự kiện mà trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nguyên tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn nói tại buổi lễ trọng đại này: "Đó là một sự kiện chưa từng có, một nghĩa cử cao đẹp, uống nước nhớ nguồn...", tôi cứ ao ước, giá lúc bắt đầu lễ dâng hương, nhiều đồng bào, chiến sĩ ta đi thắp hương, thắp nến trên hàng ngàn ngôi mộ kia. Thay vì tiếng thuyết minh trên nền nhạc và tiếng hát, là tiếng chuông được thỉnh lên, được gióng lên, vang trên thinh không và lan ra khắp cõi, thì ý nghĩa biết bao, thiêng liêng biết bao, và càng có ý nghĩa ân thưởng công lao các anh hùng liệt sĩ.

Hòa bình lập lại và thống nhất đất nước ta đã ngót một phần ba thế kỷ, mà còn biết bao nhiêu người con ưu tú ra đi giữ nước vẫn mất tích, còn bao ngôi mộ chiến sĩ vô danh! Việc quy tập mộ liệt sĩ đang được tiếp tục và xây thêm nhiều nghĩa trang để tưởng niệm. Gần như xã nào (chưa nói cấp lớn hơn Từ huyện trở lên) đều có nghĩa trang liệt sĩ. Riêng nghĩa trang quốc gia cũng đã được xây dựng ở các miền đất nước. Vừa mới đây, để kịp đón lễ kỷ niệm ngày 27/7-2004, đã khánh thành nghĩa trang quốc gia trên tỉnh Hà Giang để tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ có công bảo vệ đất nước thuộc các tỉnh từ Quảng Bình trở ra.

Như vậy nghĩa trang quốc gia không nhiều, có thể đếm trên đầu ngón tay. Với ý nghĩa tưởng niệm và ghi nhớ công ơn các anh hùng liệt sĩ, thì những ngày lễ như 27/7 hàng năm, dịp tết Nguyên Đán, đều có các đoàn của Đảng, Nhà nước, của các địa phương đến nghĩa trang quốc gia và làm lễ dâng hương. Thiết nghĩ, giá mỗi nghĩa trang quốc gia có một tháp chuông nhỏ, vừa bổ sung thêm một nét kiến trúc đẹp và độc đáo cho từng nghĩa trang, để khi hành lễ thỉnh chuông vào dịp này, cũng như vào các ngày lễ trọng khác, thì tiếng chuông càng có ý nghĩa tôn vinh anh linh các anh hùng liệt sĩ, nhắc nhở người đang sống phải sống sao cho xứng đáng với những hy sinh vô bờ bến của những người ngã xuống không tiếc máu xương vì hòa bình và phồn vinh của đất nước.

Tiếng chuông thanh bình ngân nga chiều chiều ở các vùng quê, như từ xưa đến nay thường gắn liền với đức tin và cầu an lành. Khi cuộc sống bất an, bất ổn và tao loạn thì chuông cũng không ngân. Vậy nên tiếng chuông là dấu hiệu của hòa bình.

Nếu mỗi nghĩa trang quốc gia, và hơn nữa, ở cả các nghĩa trang dành cho anh hùng liệt sĩ hy sinh trong các chiến dịch lớn, có ý nghĩa quyết định đến cục diện chiến tranh và chiều hướng tiến triển các sự kiện lịch sử, như nghĩa trang Điện Biên Phủ, nghĩa trang Đường Chín... được xây một tháp chuông để khi các đoàn Nhà nước, các địa phương và đồng bào đến viếng và dâng hương trong những ngày lễ lớn, tiếng chuông gióng lên sẽ làm an lòng người thân các gia đình liệt sĩ, dù họ có đến viếng tại nghĩa trang hay ở quê nhà đang vọng tưởng, nhất là đối với các gia đình liệt sĩ chưa tìm được hài cốt của ông, cha, chồng, con, em mình. Đồng thời tiếng chuông cũng tôn vinh và khẳng định thành tựu chiến thắng mà các anh hùng, chiến sĩ đã góp phần xương máu lập nên, đang nở hoa kết trái trên khắp quê hương thanh bình.

Được như vậy, đó sẽ là:

TIẾNG CHUÔNG HÒA BÌNH VÀ TƯỞNG NIỆM!

                                                              1/8-2004

                                                          TRẦN  HÙNG

                                                        (Trần Kiều Am)